دین و اندیشه - انقلاب اسلامی

به لطف خدا در حاکمیت جمهوری اسلامی ما اختلافی بر سر مواضع اصولی، سیاسی و اعتقادی وجود ندارد و همه مصمم‌اند تا توحید ناب را در بین‌الملل اسلامی پیاده نموده و سر خصم را به سنگ بکوبانند، تا در آینده‌ای نه‌چندان دور به پیروزی اسلام در جهان برسند.

از پانصد شرکت برتر دنیا در سال ۲۰۲۴، فکر کنم ۱۳۶ تا مال چین و بقیه‌اش متعلق به آمریکا، اروپا و ژاپن است. ولی این شرکت‌های بزرگ چینی، به لحاظ دارایی این بنگاه‌ها، در ته جدول هستند. چون الگوی آنجا این نیست که بنگاه سودش را حداکثر کند. الگو در آنجا، حداکثرکردن سود نیست، بلکه افزایش اشتغال و حداکثرکردن تلاش در جامعه است.

اگر ما نتوانیم مقولات را دقیق تبارشناسی کنیم، این می‌شود که هر کسی از عدالت حرف می‌زند، می‌گویند این چپ است. سؤال اینجاست که خود چپ‌ها اگر به مسئله عدالت می‌پرداختند، یا خود بورژوازی که به مسئله آزادی می‌پردازد، این ایده‌ها را از توی جیب خودشان که درنیاورده بودند. این‌ها یک عقبه فرهنگی و تاریخی هم داشتند. در ایران هم به نظر من، تشیع و اساساً خود مفهوم کربلا، ایده عدالت‌محوری و ظلم‌ستیزی را به‌نوعی با روح جامعه عجین کرده بود.

اندیشه چپ فی‌حد ذاته انتقادی (critical) است. یعنی هر زمان که شما به موقعیت نگاه می‌کنید و از چشم‌انداز موقعیت به ایده بازمی‌گردید، نگاه انتقادی دارید. چون نگاه انتقادی، پسینی و منفعلانه (passive) است؛ یعنی ما موقعیت را می‌بینیم، آن را یک بزنگاه و خاستگاه برای بازگشت به ایده لحاظ می‌کنیم. در این صورت شما در هوای چپ استنشاق می‌کنید. این کمک می‌کند از همان ابتدا بدانیم در چه ابرجهان‌ها و ابرروایت‌هایی زندگی می‌کنیم.

هم رهبری انقلاب مکرراً اعلام کرد که ما با مارکسیست‌ها کار نداریم و همکاری نمی‌کنیم، هم گروه‌های مذهبی اعلام کردند ما با اینها کار نمی‌کنیم؛ لذا شما شخصیتی مثل آیت‌الله طالقانی که میانه‌روترین روحانی جریان اسلامی است را می‌بینید که در زندان فتوای به نجاست کمونیست‌ها داد، سلول، غذا، ظروف و همه‌چیز را جدا کرد. خطاب به آنها می‌گفت: «شهرداری داخل زندان را ما می‌پذیریم؛ شما بخورید، ما می‌شوییم. چرا؟ چون شما نجس هستید.»

ایران از لحظه پس از انقلاب ۱۳۵۷، نه حاضر شد در بلوک چپ حضور یابد و نه حاضر شد در بلوک راست عضو شود. به چه دلیل؟ چون هیچ‌کدام را درمان خود نمی‌داند. درست است. در جزئیات نسخه‌ها گاهی اوقات ممکن است گاهی به سمت راست و گاهی به سمت چپ متمایل شویم، ولی در هر کدام - چه آنجایی که با رویکرد لیبرالی عمل کردیم و چه آنجا که با رویکرد چپ عمل کردیم - اکنون احساس توبه داریم.

چرا الان فردی را داریم که برای دویست دلار حاضر است بیاید و کشورش را بفروشد؟ این پدیده‌ای است که ما اگر چند ماه پیش می‌گفتیم، به ما می‌خندیدند. هنوز هم می‌خندند. ولی چرا می‌خندند؟ بخش اعظم این مباحث، توجیه مواضع منتفعین از این شرایط است.

قراردادن استبداد به جای استعمار، به باور من یک تغییر اولویت خطرناک بوده که متأسفانه نهاد علم ما به سبب علقه عاطفی و احساسی که به غرب دارد، آن را مرتکب شده است. البته توجه کنید که غرض من، دوگانه‌سازی از این مفاهیم به این معنا که بگویم اصلاح داخلی را رها کرده و به مبارزه با عنصر خارجی بپردازیم، نیست؛ بلکه در مقابل این سخن که از اساس تلاش دارد تا رد پای استعمار در مشکلات ما را پاک کند.

شهید سلیمانی با ایجاد یک الگوی نوین در کنش بین‌المللی، نشان داد که می‌توان هم به منافع ملی پایبند بود و هم به آرمان‌های انسانی و اسلامی وفادار ماند. او با عمل خود نشان داد که می‌توان در برابر قدرت‌های جهانی مقاومت کرد و به دنبال ایجاد یک نظم جهانی عادلانه و پایدار بود. میراث او، نه‌تنها برای ایران، بلکه برای تمام کسانی که به دنبال عدالت و آزادی هستند، الهام‌بخش است.

این مجموعه گزارش با هدف ارائه محتوای موردنیاز فعالان فرهنگی و اجتماعی، به‌ویژه در حمایت از راهپیمایی روز قدس، آماده شده است. محتوای دسته‌بندی‌شده‌ای که می‌تواند در برنامه‌ریزی رسانه‌ای، تولید محتوا و روشنگری عمومی نقش مؤثری ایفا کند.