بررسی ادراک سازی رسانه‌های خارجی از مهاجرت ایرانیان
مهاجرت به‌عنوان واژه‌ای پرتکرار، همواره محل بحث محافل اجتماعی بوده و جستجوی این واژه فراخور مناسبت‌های مختلف با افزایش همراه بوده است، به طوری که در آبان ماه ۹۸ به بیشترین حد خود در طول دهه اخیر رسیده است. اما به راستی علت این مسئله چیست و چه عواملی در پشت پرده در تلاش هستند تا کلیدواژه «مهاجرت» را در ذهن ایرانیان برجسته سازند؟
گروه راهبرد «سدید»؛ امیرحسین ثمالی: «مهاجرت» از جمله کلید واژه‌هایی است که طی چند دهه گذشته همواره مورد توجه جامعه ایرانی و رسانه‌های مختلف بوده است و سخنان فراوانی پیرامون آمار دقیق، کیفیت مهاجرت، سطوح افراد مهاجر، انواع مهاجرت و... وجود دارد که در رسانه‌های عمومی کمتر به آن توجه می‌شود. مهاجرت در معنای جدید و امروزی آن دارای ابعاد و دلایل پیچیده‌ای است که لازم است به ظرافت‌های آن توجه بسیار داشت چرا که در غیر این صورت به راحتی می‌توان با ارائه آمار‌های خام و بدون پردازش دست به مدیریت افکار عمومی زد و اهداف مورد نظر را پیاده سازی کرد.
متاسفانه طی سال‌های اخیر نیز به دلیل عدم دقت کافی به پیچیدگی‌های موضوع مورد بحث، مهاجرت از سوی بسیاری از رسانه‌های داخلی و خارجی (در طیف‌های متعدد انقلابی، اصولگرا، اصلاح طلب، معاند و...) عمدتا برای نشان دادن ناکارآمدی نظام در جذب، نگاهداشت و بهره برداری از سرمایه‌های انسانی خود به کار گرفته شده است.
جالب آنکه پس از آشوب‌های آبان ۱۳۹۸ نیز مجددا این موضوع مورد توجه رسانه‌ها قرار گرفته و آنگونه وانمود شده است که این حادثه موجب رشدی چشمگیر در آمار مهاجرت شده که شرح آن در ادامه خواهد آمد.

مهاجرت چیست؟
با توجه به گسترش پدیده مهاجرت در سطح بین المللی و جابجایی گروه‌های انسانی مختلف از نقاط و کشور‌های مختلف به کشور‌های دیگر طی دهه‌های گذشته شاهد آن بودیم که حتی علم حقوق نیز دست به تکاپو‌های جدیدی زد و حقوق بین الملل خصوصی بدل به یکی از زیرشاخه‌های مهم این علم شد که این موضوع نشان می‌دهد، مهاجرت و جابجایی انسان‌ها تا چه اندازه اهمیت یافته است.
اما علم جمعیت شناسی به صورت بسیار تخصصی تری به این موضوع پرداخته و از جمله مطالعات مهم خود را در رابطه با مهاجرت قرار داده است. مهاجرت در کتاب لغت نامه جمعیت‌شناسی سازمان ملل اینگونه تعریف شده است:
«شکلی از تحرک جغرافیایی یا ترک مکانی است که بین دو واحد جغرافیایی صورت می‌گیرد. این تحرک جغرافیایی تغییر اقامتگاه از مبدا یا محل حرکت به مقصد یامحل ورود می‌باشد اینگونه مهاجرت‌ها را مهاجرت دائم گویند و باید آن را از اشکال دیگر حرکات جمعیت که متضمن تغییر دایمی محل اقامت نمی‌باشد تفکیک کرد».
در یک تقسیم بندی کلی، مهاجرت به دو نوع مهاجرت داخلی و خارجی تقسیم می‌شود که در مهاجرت داخلی، افراد متعلق به یک واحد جغرافیایی ملی در درون مرز‌های خود جابجا می‌شوند و از جمله آن می‌توان به مهاجرت‌های روزانه، فصلی (مانند کوچ عشایر و...) اشاره داشت که به طور معمول صورت می‌گیرد و علی رغم دارا بودن آسیب هایی، امری معمول می‌باشد.
اما آنچه که از اهمیت بالاتری برخودار بوده و موضوع بحث ما می‌باشد، مهاجرت خارجی است که طی آن، اتباع یک واحد جغرافیایی ملی به واحدی دیگر مهاجرت می‌کنند. برخی مهاجرت‌های خارجی با هدف دستیابی به منابع طبیعی و ثروت یا دستمزد و رفاه بیشتر انجام می‌پذیرد که به آن مهاجرت اختیاری گفته می‌شود. در این گونه مهاجرت‌ها کشور مبدأ دچار مشکلات اقتصادی است.
به‌عنوان نمونه مهاجرت اروپاییان به آمریکا، استرالیا، کانادا وآفریقا در قرن نوزدهم یک مهاجرت اختیاری است. مهاجرت کارگران ترکیه به آلمان غربی پس از جنگ جهانی دوم و مهاجرت مردم اتریش، مجارستان و یوگسلاوی به آلمان پس از سال ۱۹۸۹ نیز مهاجرت‌های اختیاری هستند.
آنچه در مهاجرت‌های خارجی مورد توجه اذهان عمومی و ادراک سازی رسانه‌ای قرار می‌گیرد، توجه به «عوامل رانده شدن» و عوامل «جذب وکشش» است. عوامل راندن و رانده شدن در وهله اول باعث تحریک و انگیزش افراد به مهاجرت از کشور مبدأ می‌شود. مواردی مانند مهاجرت اقتصادی یا کاری (معمولاً مهاجرت نیروی کار)، در میزان و سطح دستمزد‌ها عوامل مهم و تعیین‌کننده‌ای به شمار می‌آیند.
افراد فقیر از کشور‌های کمتر توسعه یافته یا در حال توسعه می‌توانند استاندارد‌های بالای زندگی در کشور‌های توسعه یافته بیش از کشور اصلی خود داشته باشند. فرار از فقر و نداری یکی از عوامل سنتی رانده شدن است و موجود بودن فرصت‌های استخدام در شغل ها، مربوط به عامل جذب‌کنندگی و کشش است.

ادراک سازی از وضعیت مهاجرت در ایران
همانطور که پیش از این اشاره شد، مهاجرت در دنیای کنونی تعریفی جدید پیدا کرده و از بار منفی آن کاسته شده است، اما رسانه‌های داخلی (از طیف‌های مختلف) و رسانه‌های خارجی به نحوی اخبار مربوط به مهاجرت را پوشش می‌دهند که گویی این مشکل اولا تنها در دوره پس از پیروزی انقلاب اسلامی به وقوع پیوسته است و دوما سیر آن رو به فزونی است و روز به روز به آن افزوده می‌شود. به طور معمول نیز پس از بروز آشوب‌های اجتماعی و اعتراضات، هجمه رسانه‌ای در این رابطه افزایش می‌یابد و یه صورت ویژه به آن می‌پردازند. از جمله این مقاطع می‌توان به اعتراضات مردمی در پی افزایش قیمت سوخت اشاره داشت که با بروز آن، رسانه‌ها نیز به طور گسترده به آن پرداختند و در ذیل به آن‌ها اشاره می‌شود.
در نخستین گام رسانه‌های داخلی بودند که با توجه دادن افکار عمومی با افزایش تقاضای مهاجرت، به این موضوع پرداختند که بی ثباتی‌های داخلی می‌تواند منجر به خروج سرمایه انسانی از کشور شود. سایت «اعتماد آنلاین» طی گزارشی که در تاریخ ۴ آذر (به فاصله ده روز پس از افزایش نرخ سوخت در کشور) منتشر کرد، ریل مطلبی با عنوان «موج جدید مهاجرت ایرانی‌ها در راه است؟ / جست‌وجوی واژه مهاجرت بین ایرانیان در گوگل، در هفته گذشته به بیشترین حد خود رسید» عنوان داشت:
«در روز‌های گذشته خبری مبنی بر افزایش جست‌وجوی واژه «مهاجرت» در گوگل بین کاربران شبکه‌های اجتماعی پخش شد. موضوعی که «اعتمادآنلاین» هم در پیگیری‌های خود به آن رسید و مشخص شد بیشترین میزان جست‌وجوی این واژه نه تنها در این ماه بلکه طی پنج سال گذشته بین مردم ایران بی‌سابقه بوده است.»
 
پرواز به ناکجاآباد
نتیجه جستجوی کلید واژه مهاجرت طی ۵ سال اخیر در google trends
 
در ادامه این گزارش نیز اعتماد آنلاین به ترسیم وضعیت نامناسب اقتصادی و سیاسی و در نتیجه میل زیاد ایرانیان به مهاجرت از ایران پرداخت.
این موضوع (اشاره به افزایش جستجوی کلید واژه مهاجرت در ایران با استناد به یافته‌های google trends) علاوه بر رسانه مذکور در سایر رسانه‌های داخلی نیز دست به دست شد و در ادامه همین خط، خبری بود که بی بی سی فارسی با بهره برداری از فضای به وجود آمده در تاریخ ۱۰ آذر گزارشی با عنوان «اعتراض‌های ایران؛ چرا جستجوی کلمه «مهاجرت» در گوگل بیشتر شده است؟» منتشر کرد. در این گزارش سیاه نمایی وضع موجود و پیوند دادن اعتراض‌ها با مسائل قومی، مذهبی، دینی و... مشاهده می‌شود و رشد روز افزون پدیده مهاجرت در ایران به دلایل مختلف در آن انعکاس یافته است.
 
پرواز به ناکجاآباد
 
بی بی سی فارسی در این گزارش یادآور شد:
«ایرانی‌ها حداقل در یک قرن گذشته هیچ‌وقت برای مهاجرت دلیل کم نداشته‌اند، از نبود آزادی‌های اجتماعی و سیاسی و فرار از زندان و بازداشت تا فقر و نبود امکانات و آرزوی زندگی بهتر. حالا بعد از سرکوب خشونت‌بار اعتراض‌های آبان‌ماه امسال میل به مهاجرت بین ایرانی‌ها حتی بیشتر هم شده است.» بررسی سوابق این خط خبری نشان می‌دهد که گذرگاه اعتراضات محل مناسبی برای مانور بر روی همین موضوع بوده و بی بی سی فارسی در تاریخ ۱۰ اسفند سال ۱۳۹۶ دقیقا به همین موضوع پرداخته است؛ این سایت با انتشار مطلبی تحت عنوان «آینده‌ای نامعلوم در انتظار جامعه ایرانی، سونامی مهاجرت» به تحلیل علل مهاجرت ایرانیان پرداخته است. در این گزارش آمده است: «۱.۵ میلیون نفر تقریبا معادل ۲ درصد جمعیت کل ایران و ۴ درصد جمعیت جوان زیر ۳۰ سال است. یعنی از هر ۱۰۰ جوان ایرانی ۴ نفر در صف مهاجرت به کانادا و استرالیا ایستاده و پرونده باز مهاجرت به این دو کشور دارد. این عدد همچنین بین ۲۵ تا ۳۰ درصد جمعیت کل مهاجران ایرانی است که طی ۴۰ سال گذشته از کشور خارج شده‌اند. از این گذشته تعداد متقاضیان ایرانی مهاجرت به کانادا و استرالیا، در مقایسه با آمار‌های این کشور‌ها نیز عجیب به نظر می‌رسد. رکورد یک ساله مهاجرت به کانادا ۳۲۰ هزار مهاجر طی سال‌های ۲۰۱۱۵ و ۲۰۱۶ بوده است. آمار کل مهاجران استرالیا نیز در سال ۱۶-۲۰۱۵ کمی بیش از ۱۸۰ هزار نفر بوده است. با این حساب بر مبنای مدارکی و اسنادی که آقای عبده تبریزی دیده، صف ایرانیان متقاضی مهاجرت، ۳ برابر کل ظرفیت مهاجرپذیری دو کشور است.»

نقش سلبریتی‌ها در ادراک سازی از مهاجرت
در کنار خط خبری رسانه‌های داخلی و معاند و تاکید آن‌ها بر گسترش استقبال ایرانیان از موضوع مهاجرت، طی یک سال اخیر شاهد آن بودیم که در فضای مجازی و با تکیه بر پایگاه اجتماعی سلبریتی ها، موضوع مهاجرت بسیار مورد توجه قرار گرفته تا اینگونه القا شود که ایران دیگر جای زندگی نیست و باید به سراغ جای دیگری رفت.
از جمله مهم‌ترین خبر‌هایی که در همین راستا در تابستان سال جاری بسیار مورد توجه قرار گرفت، خبر حضور رامبد جوان و همسرش نگار جواهریان در کانادا جهت تولد دخترشان بود که این موضوع بسیار برجسته گردید.
مهاجرت «مزدک میرزایی» در مرداد ماه و حضور او در شبکه سعودی «ایران اینترنشتنال» نیز دیگر بمب خبری سلبریتی‌ها در جهت تقویت اذهان عمومی نسبت به مهاجرت ایرانیان در فضای رسانه‌ای بود.
خبر مهاجرت «مهناز افشار» تنها به فاصله چند روز پس از اعلام سهمیه بندی بنزین و افزایش این حامل سوخت، یک جریان خبری مهمی به راه انداخت. به خصوص آنکه مهناز افشار نیز به شبکه MBC Persia پیوست که این مهم نیز بر بُرد خبری موضوع افزود. دامنه این سلبریتی‌ها نیز تنها به هنرمندان ختم نشد و اعتراضات بنزینی همچنان در حال ادامه بود که خبر مهاجرت تکواندو کار معروف «کیمیا علیزاده» به هلند در اواسط دی ماه به صدر خبر رسانه‌های ضد انقلاب رسید. به خصوص که علیزاده دال‌های مورد توجه همان رسانه‌ها تکرار کرد و در نامه سرگشاده‌ای خود را «یکی از میلیون‌ها زن سرکوب شده» در ایران خواند و تاکید کرد که نمی‌خواهد بیش از این «پای سفره ریاکاری، دروغ و بی‌عدالتی» بنشیند. علیزاده روز ۲۹ دی‌ماه (۱۹ ژانویه) در گفتگو با روزنامه آلمانی «بیلد ام زونتاگ» ابراز امیدواری کرد که بتواند در رقابت‌های تکواندو سی‌ودومین دوره بازی‌های المپیک با پرچم آلمان شرکت کند!

بستر‌های تشویق ایرانیان به مهاجرت
در کنار موارد یاد شده در بالا، در فضای مجازی شاهد رشد بی رویه سایت ها، کانال‌ها و پل‌های ارتباطی هستیم که شبانه روز در حال دعوت و تشویق جوانان به مهاجرت می‌باشند. همچنین افتتاح یک سایت تخصصی فارسی با محوریت مشاوره حقوقی در خصوص مهاجرت قابل توجه است که با آدرس https://unico-org.com در حال ترویج و تشویق بیشتر و پرداختن به راهکار‌های قانونی مهاجرت می‌باشد. این سایت، به عنوان ارگان رسمی سازمان یونیکو (سازمانی که بصورت داوطلبانه و به عنوان سازمانی مردم نهاد، در شهر آنکارای کشور ترکیه تاسیس شده و خود را بصورت بین المللی با شعب فعال (در کانادا، اتریش، آلمان، استرالیا و… فعالیت میکند) معرفی کرده است.
 
پرواز به ناکجاآباد
 
بر اساس محتویات این سایت، حوزه فعالیت سازمان UNico برنامه‌های حمایتی و مشاوره‌ای با هدف توانمندسازی مهاجران و تعامل سازنده آن‌ها با جامعه بین المللی برنامه ریزی شده است.
همچنین در چشم انداز موسسه موارد ذیل مشاهده می‌شود:
  • ایجاد رسانه‌های حضوری موثر و سمپوزیوم
  • برگزاری کنسرت‌ها و رویداد‌های هنری حمایتی، کنفرانس‌های تحقیقاتی و آموزشی و راهبردی در زمینه بهبود روند زندگی مهاجران و پناهجویان و تعامل سازنده با کشور‌های مهاجر پذیر
  • چاپ بولتن سازمانی (UNi Magazine) بصورت الکترونیکی و مجله چاپی ارسال پیام ها، مقالات، انعکاس اخبار مسائل زندگی و تعاملات اجتماعی، معرفی الگو‌های موفق و …
  • راه اندازی شبکه اختصاصی تلویزیونی مهاجران UNi TV و انعکاس زندگی مهاجران و چالش‌های زندگی فرهنگی و اجتماعی مهاجران و پناهجویان
  • ارایه خدمات رایگان در زمینه‌ی مشاوره حقوقی و روانشناسی، تعالی فردی، کسب و کار، کار آفرینی، استارت آپ و مهاجرت قانونی
  • ارایه خدمات اجتماعی، پیگیری خدمات کنسولی و دیپلماتیک بین المللی
  • ارائه کمک‌های مددکاری، درمانی، حمایتی، معیشتی
  • کمک به راه اندازی کسب و کار‌های گروهی با همکاری مشترک مهاجران و پناهجویان و شهروندان کشور‌های مهاجر پذیر

جالب اینجاست که علی رغم ادعای این موسسه مبنی بر عدم وابستگی به هیچ نهاد دولتی و غیر دولتی، در اساسنامه سازمان آمده است که «در صورت انحلال سازمان دارایی‌های آن پس از تسویه‌های مالی، به سازمان آسام اختصاص می‌یابد.»
لازم به ذکر است که بررسی‌ها نشان می‌دهد سازمان آسام یک سازمان مردم نهاد است که در ترکیه مستقر بوده و با کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل در ارتباط می‌باشد.

 

پرواز به ناکجاآباد

ادراک سازی مسئولان از مهاجرت
زمانی که قطعات پازل ادراک سازی در رابطه با وضعیت مهاجرت ایرانیان را در کنار یکدیگر قرار می‌دهیم، شاهد آن هستیم که در کنار ارائه آمار‌های ناقص و جهت دار توسط رسانه‌ها و همچنین پردازش و بزرگ نمایی مهاجرت چند سلبریتی، مسئولان نیز به اظهار نظر‌هایی می‌پردازند که نه تنها می‌تواند به یک ادراک سازی نادرست کمک کند، بلکه بسیاری از آن اظهارات نیز بی پایه و اساس است.
با بررسی این اظهارات روشن می‌شود که طیف گسترده‌ای از مسئولان (از وزیر تا نماینده مجلس) به ادراک سازی می‌پردازند. برای نمونه رضا فرجی دانا (وزیر اسبق علوم، تحقیقات و فناوری) در اظهار نظری در تاریخ ۱۷ دی ماه سال ۱۳۹۲ گفته بود: «تربیت یک نفر نخبه برای ما یک میلیون دلار هزینه دارد. آمار خروج نخبگان از کشور ۱۵۰ هزار نفر در سال است. با مهاجرت مغز‌ها ۱۵۰ میلیارد دلار به دنیا کمک می‌کنیم.» این در حالی است که طبق محاسبات رصدخانه مهاجرت و بر اساس داده های بانک جهانی، هزینه کرد دولت ایران برای تحصیل از مقطع ابتدایی تا دکترا حداکثر ۱۰۰ هزار دلار است. حمید میرزاده (رئیس اسبق دانشگاه آزاد اسلامی) در اظهار نظر مشابهی در همان روز گفته بود «هزینه خروج ۱۵۰ هزار نفر از کشور هرساله حدود ۱.۵ برابر خسارات جنگ تحمیلی خواهد بود.» این نیز در حالی بود که به طور کلی تخمین خسارت مهاجرت افراد از کشور به دلیل دشواری تشخیص مهاجرت‌های قطعی و نیز محاسبه فواید و سرریز‌های مثبت احتمالی حاصل از مهاجرت بسیار مشکل است. با این حال، با فرض صحت تمام ادعاهای صورت گرفته درباره نحوه محاسبه هزینه خروج نخبگان از کشور، بازهم میزان خسارت ناشی از مهاجرت افراد، با اعداد و نسبت‌های ادعایی فاصله زیادی دارد.
حشمت الله فلاحت پیشه دیگر مسئولی بود که سخن از آمار ایرانیان خارج از کشور را به میان آورد و در ۳ شهریورماه سال ۱۳۹۷ اظهار داشت: «هشت میلیون ایرانی خارج از کشور داریم!». بررسی‌های کارشناسی نشان می‌دهد که تعیین آمار دقیق مهاجران خارج از کشور، بسیار چالش برانگیز است. در ایران به دلیل عدم پایش دقیق و اعلان شفاف داده‌ها مساله غامضتر هم شده است. یکی از آخرین آمار‌های رسمی مهاجران ایرانی بر اساس داده‌های سازمان ملل، نشان می‌دهد که این تعداد برابر با ۱.۲ میلیون نفر است.
تاسف بار‌تر آنکه ارائه آمار‌های بی مبنا تنها به مسئولان سیاسی ختم نمی‌شود و حسین عبده تبریزی (اقتصاددان و مشاور وزیر راه و شهرسازی) نیز در دی ماه سال ۹۷ اذعان داشت که «۱.۵ میلیون ایرانی در صف مهاجرت به کانادا و استرالیا قرار دارند.» و این در حالی بود که بر اساس گزارش مرکز تحلیل آمار مهاجرت جهانی در سال ۲۰۱۷ که در آن میل به مهاجرت میان مردم ۱۶۰ کشور دنیا، پیمایش و اندازه گیری شده است، کمتر از ۳ درصد (یک میلیون و هشتصد هزار نفر) از کل جمعیت ایران ابراز تمایل به مهاجرت نموده اند که از این میان نیز صرفا ۴۰۰ هزار نفر دارای برنامه‌ای برای مهاجرت بوده اند.

وضعیت مهاجرت در جهان
قبل از آنکه وارد راست آزمایی مدعیات پیرامون واقعیت مهاجرت در ایران شویم لازم و ضروری است تا به صورت مختصر در مورد آخرین وضعیت مهاجرت در جهان و تغییر و تحولات جدی نسبت به بار منفی این موضوع توجه داشته باشیم.
بر اساس آمار سازمان بین‌المللی مهاجرت (IOM) در سال ۲۰۱۸ بیش از ۲۵۷.۷ میلیون نفر از مردم جهان مهاجر هستند، به این معنا که خارج از محل تولد خود زندگی می‌کنند. نکته حائز اهمیت این است که ۹۰ درصد از این مهاجرت‌ها از نوع مهاجرت‌های خود خواسته و تنها ۱۰ درصد به صورت مهاجرت‌های اجباری و یا پناهجویی است.
همچنین ۵۰ درصد از کل مهاجران دنیا از کشور‌های در حال توسعه به کشور‌های توسعه یافته مهاجرت کرده‌اند، ضمن آنکه حدود ۳۰ درصد از کل مهاجران دنیا را مهاجران با مهارت بالا و دارای تحصیلات دانشگاهی تشکیل می‌دهند که حکایت از سهم بالای این دسته از مهاجران دارد.
در پیمایش نظرسنجی که توسط مؤسسه گالوپ در بین سال‌های ۲۰۱۳ تا ۲۰۱۶ از ۵۸۶ هزار و ۸۰۶ نفر در ۱۵۶ کشور انجام شد، در مقایسه با مطالعه قبلی که در بین سال‌های ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۲ انجام شده بود، مشخص شد که تعداد مهاجران بالقوه بیش از ۷۰۰ میلیون نفر است. به این معنا که حدود ۱۴ درصد از جمعیت دنیا تمایل به مهاجرت دارند و هنوز هم آمریکا نخستین مقصد مطلوب مهاجران است که انتظار می‌رود با توجه به سیاست‌های مهاجرتی رئیس‌جمهور آمریکا این روند رو به افول برود. حتی برخی از موسسات تحقیقاتی پای خود را از این فراتر گذاشته و معتقدند که کشورهایی، چون کشور‌های حوزه اتحادیه اروپا نیازمند مهاجرپذیری هستند و با توجه به فرآیندهایی، چون شیب تند پیری جمعیت در این کشورها، گریزی از این موضوع ندارند.
«بنیاد جمعیت و توسعه برلین» طی تحقیقی که در رابطه با موضوع مهاجرت در سال ۲۰۱۸ انجام داده است اعلام داشت توقف مهاجرت برای ساختار جمعیتی اتحادیه اروپا پیامد‌های منفی دارد. به خاطر روند پیری جمعیت که در سراسر این اتحادیه جریان دارد، مهاجرت برای ادامه توسعه اقتصادی به یک ضرورت تبدیل خواهد شد.
شمار بازنشستگان تقریبا در همه کشور‌های عضو اتحادیه اروپا رو به افزایش است و به این ترتیب شمار اشخاصی که به صندوق‌های بیمه سلامتی و بازنشستگی به طور ماهانه مبلغی را پرداخت می‌کنند، کاهش می‌یابد. در حالی که شمار اشخاصی که به این مبالغ نیازمند هستند، افزایش پیدا می‌کند.
با این وجود لازم و ضروری است تا بنابر آمار‌های رسمی میزان مهاجرت ایرانیان مشخص شود که در قسمت بعد به این موضوع پرداخته خواهد شد.

واقعیت مهاجرت در ایران
اگرچه فضاسازی رسانه‌ای آن چنان جلوه می‌نماید که وضعیت مهاجرت مردم ایران رو به وخامت گذاشته است، اما آمار‌های رسمی سازمان ملل متحد و سایر مراکز آماری بین المللی به هیچ عنوان چنین ادعایی را تایید نمی‌نماید.
سازمان ملل که در سال ۲۰۱۸ توانست پیمان مهاجرت را به امضای ۱۵۰ کشور دنیا برساند، آمار رسمی مهاجران را در سال‌های گذشته تا به امروز منتشر نموده و حتی پیش بینی خود را نسبت به آینده اعلام داشته است.
بر اساس آمار‌های این سازمان، وضعیت مهاجرت ایرانیان در طول سال‌های ۱۹۵۰ تا ۲۰۲۰ همواره در حالت Medium ارزیابی شده است.

پرواز به ناکجاآباد

جدول آماری سازمان ملل در خصوص درصد مهاجران در ایران (به ازای هر ۱۰۰۰ نفر)

نکته مهم‌تر آنکه بر اساس آمار‌های بانک جهانی روند تعداد مهاجران در طول سال‌های پس از انقلاب به نحوی است که تنها از ابتدای پیروزی انقلاب (۱۹۷۹) تا سال ۱۹۸۵-آن هم به دلایل مهمی، چون بی ثباتی داخلی، جنگ تحمیلی و... - رو به افزایش گذاشته و پس از آن با افت بسیار زیاد، روند کاهشی و منفی داشته است.

پرواز به ناکجاآباد

آمار بانک جهانی از روند تعداد مهاجران در طول سال‌های پس از انقلاب

پرواز به ناکجاآباد

آمار بانک جهانی از روند تعداد مهاجران در طول سال‌های پس از انقلاب

حتی اطلاعات موجود در در world factbook (وابسته به سازمان اطلاعاتی CIA) نشان از آن دارد که درصد مهاجرت در ایران به نسبت جمعیت آن به هیچ عنوان عدد قابل توجهی نیست.

پرواز به ناکجاآباد

تخمین world factbook از وضعیت مهاجرت ایرانیان در سال ۲۰۲۰

رتبه ایران در جهان در خصوص میزان مهاجران
از دیگر آمار‌هایی که می‌تواند واقعیت مهاجرت در ایران را نشان دهد، توجه به رتبه ایران در مقایسه با سایر کشور‌ها در این خصوص است. باز هم آمار‌های معتبر جهانی (سازمان ملل متحد، بانک جهانی و world factbook) نشان از وضعیت مطلوب کشور در مقایسه با بسیاری از کشور‌ها دارد.
رتبه بندی سازمان ملل در سال ۲۰۱۹ در خصوص میزان مهاجرت نشان می‌دهد که ایران رتبه ۱۱۵ را دارد و پیش از ایران بسیاری از کشور‌های منطقه و حتی کشورهایی، چون ایالات متحده، آلمان، رژیم صهیونیستی و... حضور دارند.

 

پرواز به ناکجاآباد
رتبه بندی سازمان ملل در سال ۲۰۱۹ در خصوص میزان مهاجرت

رتبه بندی بانک جهانی در سال ۲۰۱۲ نیز نشان از رتبه ۹۰ ایران در میان کشور‌های جهان دارد، رتبه‌ای که در سال‌های پس از آن هم تغییر چندانی پیدا نکرد.

پرواز به ناکجاآباد
رتبه بندی بانک جهانی در سال ۲۰۱۲ درباره میزان مهاجرت

رتبه بندی world factbook در سال ۲۰۱۷ حکایت از رتبه ۱۱۱ و رتبه بندی سال ۲۰۱۹ همین مجموعه نیز از رتبه ۱۱۰ ایران دارد که همین موضوع تغییر نه چندان محسوس مهاجرت را اثبات می‌کند.

پرواز به ناکجاآباد
رتبه بندی world factbook در سال ۲۰۱۷

 

پرواز به ناکجاآباد

رتبه بندی world factbook در سال 2019

 

جمع بندی
اطلاعات جمع آوری شده در این متن نشان می‌دهد که واقعیت موجود در سطح جامعه در مورد مهاجرت ایرانیان به سایر نقاط فاصله بسیار زیادی با فضا سازی رسانه‌ای و ادراک سازی آن‌ها دارد.
عمدتا رسانه‌های معاند در زمان بالاگرفتن اعتراضات اجتماعی با فضاسازی‌های خود سعی دارند تا کلیت نظام را به عدم توانمندی در نگهداری سرمایه‌های انسانی خود متهم سازد و طوری القا کند که این میزان رشد بسیار چشمگیری به خصوص طی سال‌های اخیر- و پس از رو به وخامت گذاشتن اوضاع اقتصادی و اجتماعی- داشته است.
این در حالی است که آمار‌های رسمی بین المللی نشان از مهار موج‌های مهاجرت توسط جمهوری اسلامی ایران دارد و لازم است تا با راهکار‌هایی این مهم تبیین گردد.

/انتهای پیام/
 
انتشار یافته: ۱
در حال بررسی: ۰
غیر قابل انتشار: ۰
Iran, Islamic Republic of
محسن س
0
0
۱۴:۴۷ شنبه ۱۰ خرداد ۱۳۹۹
زنده باد آقای ثمالی بسیار انیق و‌دقیق
ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر: