پایگاه تحلیلی فرهنگ سدید

بازخوانی بیانات مقام معظم رهبری به مناسبت هفته هنر انقلاب اسلامی

رسالت هنر انقلابی و وظایف هنرمندان

هنرمندان، زبان رسای هنر را در خدمت انقلاب و اسلام که عزیزترین سرمایه مردم است به‌کار گیرند و این عطیه الهی را صرف تعالی افکار مردم کنند و هنر را از آمیزش با مظاهر زیانبار فرهنگ بیگانه رها سازند.

تاریخ انتشار: ۱۰:۱۲ - ۲۴ فروردين ۱۳۹۸

به گزارش فرهنگ سدید؛ به مناسبت هفته هنر انقلاب، گزیده ای از بیانات رهبر معظم انقلاب اسلامی درباره‌ رسالت هنر انقلابی و وظایف هنرمندان در این عرصه را بازخوانی می كنیم.

هنر انقلابی باید زیبایی‌ها را تبیین كند

پنجاه، شصت سال كسانی بر ما حكومت كردند كه آورنده‌ آن‌ها، نه اینكه ما نبودیم- چون در ایران حكومت مردم به این صورت اصلًا سابقه نداشت- بلكه دلاوریِ خودشان هم نبود. ای‌كاش اگر دیكتاتور بودند، اقلَّا مثل نادرشاه با زور بازوی خودشان، یا مثل آغامحمدخان با حیله‌گری خودشان بر سر كار آمده بودند؛ اما این‌طور نبود. دیگران آمدند و آن‌ها را بر این ملت مسلّط كردند و تمام منابع مادّی و معنوی این ملت را به غارت بردند. با رنج ها و محنت های بسیاری، حركت عظیمی در مقابل این پدیده‌ شوم اتّفاق افتاد و توانست با فدا كردن جان ها و با عریان كردن سینه‌ها در مقابل دشنه‌ دشمن غدّار، به جایی برسد. این زیبا نیست؟ هنر چگونه می‌تواند از كنار این‌ها بی‌تفاوت بگذرد؟ این توقّعِ انقلاب است. هنر انقلابی‌ كه ما از اوّل انقلاب همین‌طور گفتیم و آن را درخواست كردیم، این است. آیا این توقّعِ زیادی است؟ موسیقی و فیلم و تئاتر و نقاشی و سایر رشته‌های هنریِ شما باید به این مقوله بپردازد؛ این‌ها چیزهای لازمی است. توقّعِ انقلاب از هنر و هنرمند، یك توقّعِ زورگویانه و زیاده‌خواهانه نیست؛ بل مبتنی بر همان مبانی زیباشناختی هنر است. هنر آن است كه زیبایی ها را درك كند. این زیبایی ها لزوماً گل و بلبل نیست؛ گاهی اوقات، انداختن یك نفر در آتش و تحمّل آن، زیباتر از هر گل و بلبلی است. هنرمند باید این را ببیند، درك كند و آن را با زبان هنر تبیین نماید. (بیانات در دیدار جمعی از اصحاب فرهنگ و هنر 1/5/1380)

جهت‌گیری كار هنری باید دقیق و درست باشد

سنت الهی در تاریخ اقتضا می‌كرد كه تفكر اسلامی و اندیشه‌ پاك الهی، در یك نوبت رو بیاید، و آن نوبت اكنون آغاز شده است و معلوم می‌شود كه یكی از نشانه‌هایش ماییم. یكی از نشانه‌هایش، لبنان و آفریقا و كشورهای گوناگون اسلامی است. یكی از نشانه‌هایش، احساس ضعف دنیا در مقابل تفكر الهی و توحیدی است كه وجود دارد و در حال به وجود آمدن است. در این مجموعه و در این حركت عظیم، این فكر پاك و مقدسی كه در دنیا به وجود آمده است- فكر انقلابی‌ و توحیدی و الهی- در صف‌آرایی با فكر شیطانی و اهریمنی قرار گرفته است. ما كه اهل هنریم‌- شما را می‌گویم و از زبان شما حرف می‌زنم- باید این مایه‌ هنر را به كار ببریم و غلیظ كنیم و شاعر و نویسنده و هرگونه هنرمند دیگری، در خدمت این تفكر مقدس قرار بگیرند و از هنر و مایه‌ هنر و ابزار هنر، حداكثر استفاده را بكنند...

چیزی كه خیلی مهم می‌باشد، این است كه به كار بردن هنر باید مثل همه‌ ابزارهای دیگر كه حامل یك فكر هستند، جهت‌گیریش خیلی دقیق و روشن و درست بوده باشد و دچار اشتباه در جهت‌گیری نباشد.

(بیانات در دیدار جمعی از هنرمندان حوزه‌ هنری سازمان تبلیغات اسلامی 21/8/1368)

معارف الهی را منتشر كنید

نباید تصوّر كرد كه هنر دینی آن است كه حتماً یك داستان دینی را به تصویر بكشد یا از یك مقوله دینی - مثلاً روحانیت و غیره - صحبت كند. هنر دینی آن است كه بتواند معارفی را كه همه ادیان - و بیش از همه، دین مبین اسلام - به نشر آن در بین انسان ها همت گماشته‌اند و جان های پاكی در راه نشر این حقایق نثار شده است، نشر دهد، جاودانه كند و در ذهن ها ماندگار سازد. این معارف، معارف بلند دینی است. این ها حقایقی است كه همه پیامبران الهی برای آوردن آن ها به میان زندگی بشر، بارهای سنگینی را تحمّل كردند. نمی شود ما اینجا بنشینیم و تلاش های زبده‌ترین انسان های عالم را - كه مصلحان و پیامبران و مجاهدان راه خدا بودند - تخطئه كنیم و نسبت به آن بی تفاوت بگذریم. هنر دینی این معارف را منتشر می كند؛ هنر دینی عدالت را در جامعه به صورت یك ارزش معرفی می كند؛ ولو شما هیچ اسمی از دین و هیچ آیه‌ای از قرآن و هیچ حدیثی در باب عدالت در خلال هنرتان نیاورید. (بیانات در دیدار جمعی از اصحاب فرهنگ و هنر 1/5/1380 )

حقیقت را بفهمید و تبلیغ كنید

مهم ترین وظیفه [انسانِ هنری و فرهنگی] هم تبلیغ و تبیین است؛ «الّذین یبلّغون رسالات اللَّه و یخشونه و لا یخشون احدا الّا اللَّه»؛ این یك معیار است؛ حقیقتی را كه درك می كنید، آن را تبیین كنید. كسی انتظار ندارد برخلاف آنچه كه می فهمید حرف بزنید. نه، آنچه را كه می فهمید، بگویید. البته برای اینكه آنچه می فهمید درست و صواب باشد، باید تلاش و مجاهدت كنید؛ چون در حوادثِ فتنه‌‌‌‌‌‌‌گون، شناخت عرصه دشوار است، شناخت اطراف قصه دشوار است، شناخت مهاجم و مدافع دشوار است، شناخت ظالم و مظلوم دشوار است، شناخت دشمن و دوست دشوار است. اگر بنا باشد یك شاعر هم مثل دیگران گول بخورد، فریب بخورد و بی‌‌‌‌‌‌‌بصیرتی به سراغش بیاید، این خیلی دون شأن یك انسان هنری و یك انسان فرهنگی است. پس باید حقیقت را فهمید؛ بعد هم باید همان حقیقت را تبلیغ كرد. نمی شود با شیوه‌‌‌‌‌‌‌های سیاسی - شیوه‌‌‌‌‌‌‌های سیاستگران و سیاست مداران - در عالم فرهنگ حركت كرد، این خلاف شأن فرهنگ است. در عالم فرهنگ بایستی گره‌‌‌‌‌‌‌گشایی كرد؛ بایستی حقیقت را باز كرد، بایستی گره‌‌‌‌‌‌‌های ذهنی را باز كرد. و این تبیین لازم دارد، یعنی همان كار انبیاء. ( بیانات در دیدار جمعی از شعرا 14/6/1388)

تعهّد در قبال فُرم و مضمون لازم است

هنرمند، هم در باب فرم و قالب هنرِ خودش و هم در قبال مضمون تعهّد دارد. كسی كه قریحه هنری دارد، نباید به سطح پایین اكتفا كند. این یك تعهّد است. هنرمند تنبل و بی تلاش، هنرمندی كه برای تعالی كار هنرىِ خودش و ایجاد خلاقیت تلاش نمی كند، در حقیقت به مسئولیتِ هنری خودش در قبال قالب عمل نكرده است. هنرمند باید دائم تلاش كند. البته ممكن است انسان یك وقت به جایی برسد كه بیش از آن نمی تواند تلاش كند - بحثی نیست - اما تا آن‌جایی كه می تواند، باید برای اعتلای قالب هنری تلاش كند. این تعهّد در قبال قالب، بدون یك احساس شور و عشق و مسئولیت - البته این شور و عشق هم مسئولیت است؛ آن هم یك دست قوی است كه انسان را وادار به كاری می كند و نمی گذارد كه احساس تنبلی و تن‌آسایی، او را از كار باز بدارد - به دست نمی‌آید.

علاوه بر این، تعهّد در قبال مضمون است. ما چه می خواهیم ارائه بدهیم؟ اگر انسان محترم و عزیز است، دل و ذهن و فكر او هم عزیز و محترم است. نمی شود هر چیزی را به مخاطب داد، فقط به صرف این‌كه او نشسته و به حرف های ما گوش می دهد. ( بیانات در دیدار جمعی از اصحاب فرهنگ و هنر  1 / 5 1380 )

هنر را از شكل كالای تجملی خارج كنید

هنرمندان، زبان رسای هنر را در خدمت انقلاب و اسلام كه عزیزترین سرمایه‌ مردم است به‌كار گیرند و این عطیه‌ الهی را صرف تعالی افكار مردم كنند و هنر را از آمیزش با مظاهر زیانبار فرهنگ بیگانه رها سازند. هنر را با حفظ تعالی آن به میان مردم برند و در ذهن و دل آنان وارد كنند و از شكل كالای تجملی و مخصوص گروهی خاص خارج سازند. ( پیام به ملت شریف ایران در چهلمین روز ارتحال امام خمینی(ره) 23 / 4 / 1368 )

مایه‌ هنری را غلیظ كنید

شما وقتی‌كه هنری را در خود یافتید و آن را دنبال كردید و ریشه و چشمه‌ هنر را در خودتان به جوشش درآوردید، باید كوشش كنید مایه‌ هنری را غلیظ نمایید تا بتوانید این اندیشه‌ مقدس و این روح پاك امروز دنیا - یعنی انقلاب اسلامی - را كه مثل روح و اندیشه‌ معصومی، در دنیای ناپاك افكار غلط و در روزگار سیاه ما، بالاخره جای خودش را در دنیا باز می‌كند، تقویت نمایید و گسترش دهید. ( بیانات در دیدار جمعی از هنرمندان حوزه‌ هنری سازمان تبلیغات اسلامی 21/8/1368 )

 

ارسال نظرات
نام:
ایمیل:
* نظر:
پربیننده ترین ها
آخرین عناوین