پایگاه تحلیلی فرهنگ سدید

کد خبر: ۱۲۴۰

روز ولنتاین یا روز عشق در فرهنگ مسیحی سده­‌های میانه و سپس فرهنگ مدرن غربی، روزی برای ابراز عشق است که به‌صورت سالانه برگزار می‌­شود. این مناسبت هرسال در روز 14 فوریه (مصادف با 25 یا 26 بهمن) برگزار می­‌شود. سابقه تاریخی روز ولنتاین به جشنی که به‌افتخار قدیس ولنتاین در کلیساهای کاتولیک برگزار می‌­شد، بازمی‌گردد.

تاریخ انتشار: ۱۴:۵۷ - ۲۴ بهمن ۱۳۹۷

گروه وحدت فرهنگ سدید- محمدمهدی احمدی: موضوع تهاجم فرهنگی و اشاعه سبک غربی یکی از آسیب­‌های امروز جوامع اسلامی است. هرلحظه شاهد تکاپوهای نظام سلطه برای ترویج ارزش‌­ها و هنجارهای لیبرالیسم در سراسر جهان، به‌ویژه در جوامع اسلامی هستیم. بی­‌تردید، اگر فرهنگ سکولار محور غربی در جامعه‌­ای وارد شود، زمینه­‌های درونی شدن و استحاله فرهنگ بومی را فراهم می­‌سازد. یکی از جنبه­‌های این هجمه­ فرهنگی، ترویج مراسم و آیین‌­های خاص است، مانند آنچه امروز با عنوان جشن­ ولنتاین در جامعه ما رواج یافته است. در این نوشتار به بررسی ریشه­‌ها و پشت پرده‌های این جریان پوچ و مبتذل خواهیم پرداخت. باشد که گامی در مسیر مقابله مؤثر با این تهاجم فرهنگی همه‌جانبه برداریم.

روز ولنتاین یا روز عشق در فرهنگ مسیحی سده­‌های میانه و سپس فرهنگ مدرن غربی، روزی برای ابراز عشق است که به‌صورت سالانه برگزار می‌­شود. این مناسبت هرسال در روز 14 فوریه (مصادف با 25 یا 26 بهمن) برگزار می­‌شود. سابقه تاریخی روز ولنتاین به جشنی که به‌افتخار قدیس ولنتاین در کلیساهای کاتولیک برگزار می‌­شد، بازمی‌گردد.

آنچه از پیشینه این روز می­‌دانیم با افسانه درآمیخته است. امروزه کلیسای کاتولیک به این نتیجه رسیده است که حداقل سه قدیس به نام ولنتاین وجود داشته است که همگی به قتل رسیده‌­اند. به همین دلیل چندین افسانه در بازگویی تاریخچه این جشن دارند: طبق یک افسانه مشهور در دوران فرمانروایی «کلودیوس دوم» در روم باستان (سده سوم میلادی)، کشیشی به نام «ولنتاین» می­‌زیسته است. کلودیوس معتقد بود که سربازان مجرد نسبت به افراد متأهل جنگجوتر هستند، ازاین‌رو ازدواج را برای مردان جوان امپراتوری روم قدغن کرد. ولنتاین معتقد بود که این حکم ناعادلانه است؛ لذا مخفیانه عقد سربازان رومی را با دختران موردعلاقه‌شان جاری می­‌کرد. هنگامی‌که کلودیوس این امر را دریافت، ولنتین را به مرگ محکوم کرد. افسانه دیگر می­‌گوید شاید کشیش ولنتاین به علت نجات و فراری دادن مسیحیان از آزار و شکنجه رومیان کشته‌شده باشد و مطابق آخرین افسانه، کشیش ولنتاین پس از زندانی شدن توسط فرمانروا، زندانبان و خانواده­اش را مسیحی کرده و عاشق دختر زندانبان می­‌شود و قبل از مرگ، نام‌ه­ای برای آن دختر می­‌فرستد و در آن می­‌نویسد: «از طرف ولنتاین تو».

برخی بر این نظر هستند که روز ولنتاین، سالگرد مرگ یا خاک‌سپاری ولنتاین است اما به‌زعم عده ­ای، کلیسای کاتولیک به‌منظور مسیحی سازی و از میان بردن سنت باستانی و مشرکانه رایج در روم، این تاریخ را برگزیده است. بر اساس باورهای کنونی در غرب، در سده نوزدهم بخشی از بقایای ولنتاین قدیس کشف و به کلیسای فرانسیس مقدس در شهر گلاسکو اسکاتلند منتقل شد. این اقدام توجه عموم را به دنبال داشت، به‌طوری شهر گلاسکو به خاطر میزبانی ولنتاین قدیس، «شهر عشاق» لقب گرفت و از سال 2002 م، این شهر در روز ولنتاین میزبان جشنواره­ای به نام «فستیوال عشق» است. واضح است که این اقدامات برای باورپذیرتر کردن و ایجاد اعتبار تاریخی برای این روز است. صرف‌نظر از واقعی یا افسانه بودن داستان ولنتاین قدیس، حقیقت جاری، بهره ­ای است که مبشران مسیحی از مطرح کردن روزی با عنوان «روز عشق» و جهانی ساختنش، در هموار ساختن مسیر تحقق منویات خود کسب کرده­‌اند. به‌هر روی، تلاش­‌های سازمان­‌های کلیسایی در توسعه مسیحی سازی از طریق ایجاد روز ولنتاین و افزودن شاخ و برگ و حواشی جذاب به آن، در طول این سال­‌ها به بار نشسته و امروز این جشن به ابعادی بین­ المللی، در نقاط جهان ازجمله ایران، مطرح‌شده است. ساده­‌انگارانه است باوجود پیوندهای انکارناپذیر این سنت با مسیحیت، آن را صرفاً روزی برای عشق قلمداد کرد، به‌ویژه اینکه اقدامات و تحرکات سازمان­‌های تبشیری، دال بر بهره­‌برداری از این روز برای تبلیغ فرهنگ غربی است.

آنچه امروز در میان جوانان ما به‌عنوان هدایای روز ولنتاین رایج شده، نوعی تبلیغ خزنده نمادها و سمبل­‌های مسیحیت و فرهنگ غرب است که از رهگذر جذاب سازی، به‌صورت ناخودآگاه توجه و علاقه افراد را به ریشه و خاستگاه سنت (مسیحیت) جلب می­‌کند.

دختران و پسران جوان در این روز به‌عنوان پیروی از خرده‌فرهنگ کشیش یادشده، کارت­‌هایی با مضامین عشق و محبت عموماً به رنگ قرمز تهیه و به جنس مخالف اهدا می­‌کنند. خرید انواع عروسک، شمع، بادبادک، ربان، تور قرمزرنگ با تصاویر خوک و خرس و فروش شکلات­‌های ولنتاین نیز در این روز قابل‌تأمل است. به عبارتی می­‌توان گفت، تبلیغ رسانه­‌های تبشیری پیرامون این روز، سرچشمه اشاعه باورهای مسیحی و میلیون­‌ها تومان صرف خریدوفروش اقلام مربوط به ولنتاین می­‌شود؛ کالاهایی که اغلب، تولید جوامع غربی بوده و سود زیادی نصیب شرکت­‌های بازرگانی می­‌کند. مهم­ترین اقلامی که مناسبت­ ولنتاین به فروش می­‌رسد، عبارت‌اند از: قلب تیرخورده، تصویری از یک کودک فربه برهنه به نام پی کیو با تیر و کمانی در دست (این کودک درواقع پسر ونوس، الهه عشق و زیبایی در افسانه­‌های روم باستان است)، کبوتر قمری و مرغ عشق، گل رز، تور، گره­‌های عشق، ایکس (نماد بوسه) و ربان قرمز. این نمادها، اغلب دارای ریشه­‌های خرافی بوده و از سوی مبلغان مسیحی و فمینیست‌ها تبلیغ و عرضه می­‌شود.

گذشته از جنبه­‌های نمادشناسی و تبلیغ پنهانی (تهاجم فرهنگی)، جریان تبشیر به‌صورت آشکارا نیز تحرکات و فعالیت­‌هایی را در بهره­‌برداری از این روز در دستور کار قرار داده که با رویکرد اصلی و ماهیت حقیقی­‌اش، قرابتی بسیار دارد. شاهد بارز این امر، تبلیغات شبکه­‌های ماهواره­‌ای تبشیری پیرامون ولنتاین است. این تبلیغات در دو محور صورت می­‌گیرد: 1. اشاعه سنت­‌های مسیحی (تبشیر و جذب) 2. پیشبرد اهداف سیاسی جریان تبشیر در عناد با اسلام و نظام.

برخی از رسانه­‌های وابسته به سرویس­‌های جاسوسی غرب مانور ویژه­ای در این روز می­‌دهند و اقدام به نشر چنین فرهنگی در بین جوانان ایرانی می­‌کنند. برخی از این رسانه­‌ها هرسال گزارشی از تصاویر خرید روز ولنتاین در شهر تهران پخش می­‌کنند. در این زمینه می­‌توان به فعالیت­‌های شبکه ماهواره­‌ای «محبت»، به‌عنوان یکی از فعال­ترین شبکه­‌های تبشیری مسیحی اشاره کرد. یکی از برنامه­‌های تولیدی شبکه مزبور با مضمون - ظاهری- مد و آرایش، اشاعه دهنده مفاهیم مسیحی و سبک زندگی غربی در پوشش موضوعات مختلف است. این شبکه در ایام فتنه سال 88 از مناسبت­‌هایی مانند ولنتاین برای تحریک احساسات مخاطبان و ترغیبشان به حضور در خیابان­‌ها و اغتشاش آفرینی استفاده کرد. متأسفانه هرسال شاهد گسترش این فرهنگ وارداتی هستیم که هیچ تناسبی بافرهنگ ما ندارد. شبکه­‌های اجتماعی نیز بیکار نمی­‌نشینند و همواره درصدد جا انداختن این فرهنگ در کشور عزیزمان هستند. در کشورمان برخی از فروشندگان که در طول سال اصلاً ازاین‌گونه اجناس نمی­‌فروشند به دلیل اوضاع اقتصادی­شان با نزدیک شدن به‌روز «ولنتاین» قسمتی از ویترین مغازه خود را به عروسک اختصاص می­‌دهند. آنچه پای ثابت همه هدایا بوده شکلات و عروسک است. باید بپذیریم که جامعه ما اسیر تجملات نابخردانه شده است و بسیاری از مسئولین ما نیز نسبت به این امر بی­‌تفاوت هستند. ولنتاین در حقیقت ابزاری شده است در دست جریان تبشیر برای پیشبرد اهداف خود از رهگذر تغییر در سبک زندگی اسلامی و جا انداختن ارزش­‌ها و باورهای مسیحی.

برخی آثار و پیامدهای اشاعه ولنتاین در جامعه عبارت‌اند از: تشویق مصرف­‌گرایی به سبک غربی­‌ها، ایجاد گرایش به روابط ناسالم با تفاسیر غرب­گرایانه، سوءاستفاده جریان انحرافی مسیحیت تبشیری و فمینیست‌ها، انتشار فرهنگ غربی و باورهای مسیحی در جامعه، بروز آسیب­‌های فرهنگی در جامعه به‌ویژه در قشر جوان و مفهوم­‌سازی یک پدیده بی­‌ریشه در ذهن آن­ها، اشتغال یافتن اقشار مختلف به مباحث بی­‌ثمر و فاقد ارزش و جایگاه معنوی، تنزل شأن انسانی و الهی زنان در جامعه اسلامی و اشاعه نگاه رایج در غرب نسبت به این جنس و زمینه­‌سازی برای پذیرش باورهای مسیحی، تبلیغ غیرمستقیم مسیحیت و تزلزل در مبانی اعتقادی.

بنا بر آنچه گذشت، می­‌توان گفت ولنتاین باریشه‌های غربی­‌اش، یکی از ابزارهای اشاعه فرهنگ سکولار نظام سرمایه­‌داری و جریان­‌های موردحمایتش، به‌ویژه مسیحیت تبشیری است که همسو با اهداف این نظام، استحاله باورهای اسلامی و تزلزل ایمانی مسلمانان را از مسیر تهاجم فرهنگی خزنده، در دستور کار خود قرار داده است. با عنایت به نقشه­‌ها و برنامه­‌های بلندمدت جریان مزبور، عبور از کنار این تبلیغات (به بهانه­ جهانی­‌سازی) در حقیقت، نوعی اهمال و سر در برف فروبردن است. سؤال این است «چرا ما نباید در پدیده جهانی‌شدن، سرآمد و صادرکننده فرهنگ غنی اسلامی باشیم؟»، کم نیستند الگوهای زیبای عشق در دامان اسلام که پدیده­‌های خرافی و افسانه بینانی چون ولنتاین را یارای قیاس با آن نیست. با اشاعه «علی» وار زیستن و «فاطمه» وار بودن، می­‌توان مفاهیم عشق و ایثار و ایمان را هم‌زمان در جامعه، درونی ساخت.

ارسال نظرات
نام:
ایمیل:
* نظر: